Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Victor Papanek

(ur. 1923 w Wiedniu – zm. 1998 w Lawrence)

Projektant, nauczyciel, autor książek, a przede wszystkim – filozof designu. Jako jeden z pierwszych głosił potrzebę świadomego i odpowiedzialnego w sensie społecznym i ekologicznym projektowania przedmiotów użytkowych. Swój manifest ogłosił w 1971 roku w publikacji „Dizajn dla realnego świata. Środowisko człowieka i zmiana społeczna” (Design for the Real World: Human Ecology and Social Change), która stała się źródłem fermentu, inspiracją i punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń projektantów.

Praca ta została przetłumaczona na ponad 20 języków i dziś należy do najbardziej poczytnych książek o designie, jakie wydano. W chwili ukazania się wywołała burzę i podzieliła środowisko projektantów, gdyż Papanek odniósł się do niego bardzo krytycznie. Podkreślał, że świat zalewa masa nieprzemyślanych, niepotrzebnych i szkodliwych produktów, które niczemu pozytywnemu nie służą, uszczuplają zasoby naturalne i niszczą środowisko. Na początku lat 70. były to tezy nowatorskie, podobnie jak stwierdzenie, że to na konsumentach spoczywa odpowiedzialność za to, co kupują – że ich indywidualne wybory mają szersze znaczenie i wpływają na los całej planety.

Wzornictwo przemysłowe według Papanka powinno być dziedziną skupioną na rozwiązywaniu konkretnych problemów i podnoszeniu jakości życia ludzi, a nie podążaniu za modą, schlebianiu gustom i zaspokajaniu chwilowych zachcianek. Co ważne, Papanek był nie tylko teoretykiem, lecz wcielał swoje idee w czyn. Wielokrotnie współpracował z UNESCO i WHO przy projektach mających na celu polepszenie poziomu życia i higieny w krajach rozwijających się. Dla koncernu Volvo zaprojektował taksówkę dostosowaną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.   

Victor Papanek urodził się w Wiedniu, skąd jego rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych w 1939 roku. Ukończył projektowanie na Cooper Union w Nowym Jorku (1950), następnie studiował w Massachusetts Institute of Technology (1955). Przez wiele lat wykładał na prestiżowych uczelniach w USA, m.in. Rhode Island School of Design, Ontario College of Art i California Institue of Arts, jeździł z wykładami do Szwecji, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Finlandii i Australii.

Poza „Designem dla realnego świata” Papanek napisał jeszcze kilka znaczących książek. Trzy wspólnie z Jamesem Hennesseyem:  „Nomadic Furniture I” (1973), „Nomadic Furniture II” (1974) i How Things Don’t Work (1977) i samodzielnie „Design For Human Scale” (1983) i „The Green Imperative” (1995).

 

 

UDOSTĘPNIJ: