Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Oiva Toikka

(ur. 1931 w Viipuri)

Fiński artysta i projektant szkła, tworzący przedmioty użytkowe i ozdobne oraz szklane rzeźby i instalacje. Jego twórczość odbiega od typowo skandynawskiej, minimalistycznej i surowej estetyki. Jest kolorowa, bujna, przesycona bogatą, bajkową wyobraźnią. On sam określał ją mianem barokowej. Najbardziej rozpoznawalnym jego dziełem jest kolekcja szklanych figurek Ptaki, do dziś wytwarzanych metodą rzemieślniczą w najstarszej fińskiej hucie szkła - Nuutajärvi.

Toikka z powodzeniem zajmował się również projektowaniem kostiumów i scenografii. Współpracował z reżyserką Lisbeth Landefort oraz z Fińska Operą Narodową. Projektował też wzory tkanin dla uznanej fińskiej marki modowej Marimekko

Tokkia wyróżnia się na tle powojennych fińskich projektantów, wyznawców modernizmu, prostej, czystej i ponadczasowej formy. Nie szuka inspiracji w surowej przyrodzie Północy. Pociąga go egzotyka, sztuka ludowa i starożytna, kultura hipisów i pop art. Czasem balansuje na granicy kiczu, niejako badając tolerancję odbiorców.

Studiował na wydziale ceramiki Institute of Industrial Art w Helsinkach. Już w tym okresie buntował się przeciw ograniczeniom narzucanym przez funkcjonalizm. Interesowały go możliwości rzeźbiarskiego wykorzystania gliny, wydobycia z niej niestandardowych form i kształtów. Ozdabiał swoje prace stylizowanymi sylwetkami ludzi i zwierząt, nawiązującymi do sztuki ludowej lub antycznej.

Z czasem Tokkia uznał, że szkło daje większe możliwości niż ceramika – można formować je i barwić różnymi metodami, uzyskując fantastyczne kształty i zaskakujące kolory. Nie ograniczał się jednak do artystycznych eksperymentów. Kolekcje szklanej zastawy stołowej Dewdrop i Flora okazały się komercyjnym sukcesem. W latach 60. huta szkła Nuutajärvi produkowała kilkanaście zaprojektowanych przez niego wzorów: szklanki, kieliszki, karafki, wazony, miski i świeczniki. W latach 70. wzrosło zapotrzebowanie na dzieła sztuki, unikalne przedmioty i instalacje artystyczne ze szkła, co pozwoliło mu rozwinąć skrzydła.

Toikka jest laureatem wielu nagród, m.in. Lunning Prize, Pro Finlandia Medal, World Glass Now 85 Award, Kaj Franck Design Prize oraz Prince Eugen Medal. W latach 90. był profesorem University of Industrial Art w Sztokholmie i University of Sunderland w Wielkiej Brytanii. Jego prace pokazywano na wystawach w kilkudziesięciu krajach świata. Znajdują się w kolekcjach Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Victoria and Albert Museum w Londynie i Museum für Kunst und Gewerbe we Frankfurcie i Hamburgu.

UDOSTĘPNIJ: