Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Benjamin Henry Latrobe

(ur. 1764 w Fulneck – zm. 1820 w Nowym Orleanie)

Jeden z pierwszych profesjonalnie wykształconych architektów w Stanach Zjednoczonych, często określany mianem ojca amerykańskiej architektury. Wprowadził styl neoklasycystyczny i neogotycki do amerykańskiej architektury. Zaprojektował Bazylikę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Baltimore, najstarszą rzymskokatolicką katedrę w Stanach Zjednoczonych. Pracował tez jako inżynier, budując wodociągi i elektrownie wodne.

Urodził się w Wielkiej Brytanii, w Yorkshire, w protestanckiej wspólnocie braci morawskich. Od dziecka przejawiał talent do rysunku. Jako 12-latek został wysłany do szkoły prowadzonej przez braci morawskich w Niskiej, w Łużycach Górnych. W wieku 18 lat odbył podróż po Niemczech i na krótko wstąpił do pruskiej armii. Następnie odbył podróż naukową po Europie, aby poznać architekturę Niemiec, Włoch i Francji. Miał nieprzeciętny talent do języków – nauczył się niemieckiego, francuskiego, włoskiego, hiszpańskiego, a także greki, łaciny i podstaw hebrajskiego.

W 1784 wrócił do Anglii. Studiował architekturę u neoklasyka Samuela Pepysa Cockerella i inżynierię u Johna Smeatona. W 1790 otworzył własną praktykę. Jego pierwszym zleceniem była posiadłość Hammerwood Lodge w Sussex. Ukończony w 1792 roku budynek to jeden z najwcześniejszych przykładów architektury neoklasycystycznej w Wielkiej Brytanii.

W 1795 roku Latrobe wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Powierzono mu budowę gmachu więzienia stanowego w Richmond (1797-98, zburzone w 1927 roku). Po ukończeniu prac przeniósł się do Filadelfii i w 1798 otrzymał zlecenie na gmach Bank of Pennsylvania. Ozdobiony portykiem w porządku jońskim był pierwszym budynkiem w stylu neoklasycystycznym wzniesionym w Stanach Zjednoczonych, a także jednym z najczęściej naśladowanych przez innych architektów. Z kolei posiadłość Sedgley House, zaprojektowana przez Latrobe’a w 1799 roku, to najwcześniejszy w Stanach przykład architektury neogotyckiej.

W 1803 prezydent Tomasz Jefferson powierzył mu nadzór nad budynkami publicznymi, m.in. nad budową Kapitolu wg projektu Williama Thorntona. Latrobe stworzył m.in. wspaniałe wnętrza w stylu klasycznym, wykorzystując w zdobieniach charakterystyczne, zaczerpniętę z miejscowej flory motywy roślinne – kolby kukurydzy i liście tytoniu.

W 1805 roku rozpoczął budowę swojego największego dzieła - Bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Baltimore, najstarszej rzymskokatolickiej katedry w Stanach. Budynek ten do dziś zachwyca doskonałymi, klasycznymi proporcjami. Latrobe pracował także jako inżynier i wynalazca. Podczas budowy wodociągów w Nowym Orleanie zachorował na żółtą febrę i zmarł. Na jego cześć zostało nazwane miasto w Pensylwanii. Nazwę Latrobe nadał miastu inżynier Oliver Barnes w 1852 roku, przyjaciel architekta. Wśród uczniów Latrobe’a największe znaczenie zdobyli Robert Mills i William Strickland.

UDOSTĘPNIJ: