Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Styl Ludwika XIV

Francuska odmiana baroku. Określenie to odnosi się do szeroko pojętej sztuki dworskiej rozwijającej się w okresie panowania Ludwika XIV (1652-1715) i obejmuje architekturę, wystrój wnętrz, malarstwo, rzeźbę, rzemiosło artystyczne i projektowanie ogrodów. Wszystkie te dziedziny sztuki rozwijały się ściśle wedle programu opracowanego przez Jeana Baptiste Colberta, głównego doradcę Ludwika XIV, oraz Charlesa Le Bruna, malarza, dyrektora manufaktury gobelinów i kustosza królewskich zbiorów sztuki. Program ten zakładał, że sztuka ma być podporządkowana interesom państwa i monarchii absolutnej, a jej celem jest gloryfikacja władcy i uświetnienie jego panowania. Realizowały go akademie artystyczne (Académie Royale de Peinture et de Sculpture, Académie Royale d’Architecture), które szkoliły artystów i rzemieślników oraz ustalały normy estetyczne. Dawne cechy rzemieślnicze straciły na znaczeniu. Ich role przejęły manufaktury, kierowane przez wybitnych artystów i kontrolowane przez państwo. Zakłady te wytwarzały luksusowe przedmioty na potrzeby dworu i arystokracji (meble, gobeliny, ceramikę, bibeloty i inne elementy wyposażenia wnętrz).

Założenia estetyczne, proporcje i dekorację architektoniczną oparto na kanonach stosowanych w starożytnym Rzymie. Ornamentyka nawiązywała do renesansu. Okazałość, monumentalizm i przepych łączono z klasyczną logiką kompozycji, symetrią, umiarem i powagą. Najbujniej rozwinęła się architektura pałacowa (Vaux-le-Vicomte, Wersal, wschodnia fasada Luwru, Marly-le-Roi), na rozbudowę której Król-Słonce przeznaczał niemal nieograniczone środki. Dla dworu pracowali najwybitniejsi architekci epoki – Louis Le Vau, Francois Mansart, Jean Hardouin-Mansart i Claude Perrault. Pałacowe wnętrza urządzano z niezwykłym przepychem – wykładano marmurem i lustrami, zdobiono malowidłami, reliefami, boazeriami, złoconym stiukiem i gobelinami. Ważnym elementem wnętrz były monumentalne, dekoracyjne kominki. W ornamentyce przeważały elementy antyczne i symbole odnoszące się do Ludwika XIV (słońce, lew, inicjały króla). Wśród dekoratorów wnętrz największe uznanie zyskali Jean Bérain i Jean Marot oraz Charles Le Brun, autor dekoracji malarskiej wielu pałacowych wnętrz. Architekt krajobrazu - Andre Le Notre - stworzył tzw. francuski styl ogrodowy, monumentalny i zgeometryzowany. W meblarstwie stosowano egzotyczne gatunki drewna (głównie heban) i skomplikowane techniki zdobnicze (markieteria, inkrustacja, złocenie, dekoracja rzeźbiarska). Najwybitniejszym ebenistą epoki był Andre Charles Boulle. Meble były duże i ciężkie, o symetrycznych podziałach, wsparte na kwadratowych w przekroju nogach, wzmacnianych bogatym wiązaniem. Do charakterystycznych mebli skrzyniowych należały kabinety, sekretery, kredensy, szafki, biurka, a pod koniec XVII wieku pojawiły się komody. Wśród mebli szkieletowych wytwarzano łóżka, fotele, krzesła, taborety, bankietki, kanapy (pokryte gobelinem, jedwabiem, skórą złoconą lub wyplatane) oraz stoły konsolowe z marmurowymi płytami. Nowością były pierwsze zestawy mebli projektowane przez artystów do określonych wnętrz.

UDOSTĘPNIJ: