Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Gerard Ciołek

(ur. 1909 w Wyżnicy – zm. 1966 w Tatrach)

Architekt, planista, architekt krajobrazu i historyk architektury ogrodowej, wykładowca akademicki. Znawca polskiej architektury ludowej. Autor ponad 100 projektów rekonstrukcji zabytkowych parków i ogrodów, zniszczonych w trakcie II wojny światowej. Propagował zakładanie skansenów i muzeów na wolnym powietrzu.

Urodził się na Bukowinie, w Wyżnicy, która na początku XX wieku należała do Austro-Węgier. Po zakończeniu I wojny światowej wraz z rodziną wyemigrował do Polski, do Lublina. Ukończył tutejsze gimnazjum im. St. Staszica, a po maturze wyjechał na studia do Warszawy. W 1936 roku ukończył Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej, a jeszcze jako student został zatrudniony w Zakładzie Architektury Polskiej. Był asystentem prof. Oskara Sosnowskiego, który zachęcił go do bliższego poznania polskiej architektury ludowej. W 1937 roku rozpoczął samodzielną pracę naukową. W kręgu jego zainteresowań znalazły się parki i ogrody, oraz szeroko pojęta architektura krajobrazu. Uzyskał stypendium Funduszu Kultury Narodowej, które pozwoliło mu na podróż po Europie. Zwiedził m.in. Finlandię, Szwecję i Danię. Po powrocie do kraju zajmował się inwentaryzacją najcenniejszych ogrodów i parków na Wołyniu.

W czasie II wojny światowej był żołnierzem Armii Krajowej i prowadził tajne nauczanie. W 1944 roku obronił doktorat (tematem rozprawy były „Regiony budownictwa wiejskiego w Polsce”). Walczył w Powstaniu Warszawskim, po klęsce został internowany. W grudniu 1945 roku wrócił do Polski. Wraz z żoną i synem zamieszkał w zrujnowanej Warszawie i rzucił się w wir pracy. Stworzył i nadzorował ponad 100 projektów rekonstrukcji zabytkowych parków i ogrodów, m.in. w Wilanowie, Lubartowie, Nieborowie, Arkadii, Rogalinie i Krasiczynie. Zainicjował i prowadził rejestr zabytkowych parków, ogrodów, alei drzew i cmentarzy w Polsce, dokumentował też najcenniejsze założenia ogrodowe w całej Europie. Zbierał dokumentację historyczną i fotograficzną. Wykładał na Politechnice Warszawskiej, SGGW i AGH w Krakowie. Od 1963 r. kierował Katedrą Planowania Krajobrazu i Terenów Zielonych Politechniki Krakowskiej. Otrzymał tam tytuł profesora zwyczajnego. Wśród wielu publikacji Gerarda Ciołka najważniejsze to: „Ogrody polskie” (1954), „Zarys historii kompozycji ogrodowej w Polsce” (1955) i „Zarys ochrony i kształtowania krajobrazu” (1964).

Kochał góry. W latach 50. uczestniczył w projektowaniu schroniska PTTK w Dolinie Pięciu Stawów. Zginął w Tatrach, został pochowany został na warszawskich Powązkach.

UDOSTĘPNIJ: