Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Barbara Brukalska-Sokołowska

(ur. 1899 w Brzeźce – zm. 1980 w Warszawie)

Polska architektka modernistyczna, przedstawicielka awangardy okresu międzywojennego. Prekursorka nowoczesnego budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Projektowała funkcjonalne i niedrogie domy dla przeciętnie zarabiających ludzi oraz budynki użyteczności publicznej, a także wnętrza i meble. Do 1939 roku pracowała wspólnie z mężem, architektem Stanisławem Brukalskim. Po wojnie skupiła się na działalności indywidualnej. Należała do grupy architektonicznej Preasens (1926-30), która postulowała zerwanie z tradycjonalizmem. Członkowie grupy zamiast typowych polskich dworków i budynków w stylu klasycznym proponowali nowoczesne, proste w formie domy i osiedla mieszkaniowe. Bliskie im były idee niemieckiego Bauhausu i Werkbundu.

Barbara Brukalska-Sokołowska ukończyła Wydział Architektury na Politechnice Warszawskiej. W 1948 roku została mianowana profesorem tej uczelni – jako pierwsza kobieta. W latach dwudziestych wraz z mężem, również absolwentem warszawskiej Politechniki, i innymi członkami grupy Praesens, projektowała osiedla mieszkaniowe w Warszawie, wprowadzając nowoczesne standardy w architekturze i wyposażeniu wnętrz. Tak powstały kolonie Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na Żoliborzu (1927-39). W latach 1927-1928 Brukalscy wybudowali dom własny na ul. Niegolewskiego, również na Żoliborzu. Budynek, w którym znalazła się pracownia i mieszkanie projektantów, to doskonały przykład realizacji założeń, które przyświecały członkom grupy Praesens - połączenia prostoty, funkcjonalizmu i nowoczesnej estetyki. Biały budynek tworzą proste, uskokowo zestawione bryły. Na płaskim dachu znajduje się taras. Wraz z Bruno Zborowskim Brukalscy przygotowali projekt Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, wysłany na wystawę Najmniejsze Mieszkanie, która odbyła się we Frankfurcie nad Menem w 1929 roku. Barbara Brukalska specjalizowała się również w projektowaniu wnętrz małych mieszkań oraz niedrogich, funkcjonalnych mebli. Niektóre z jej projektów – jak np. fotel w kształcie podobnym do muszli, zaprezentowany w Pawilonie Polskim na EXPO w Paryżu w 1937 roku – stały się klasykami polskiego, modernistycznego designu. W 1935 roku wraz z mężem oraz Bohdanem Lachertem i Józefem Szanajcą przygotowała projekt placu Marszałka Piłsudskiego na konkurs i zdobyła III nagrodę. Po II wojnie światowej prowadziła indywidualną działalność projektową, specjalizując się w osiedlach mieszkaniowych (np. osiedle Okęcie w Warszawie, 1960). W 1948 roku opublikowała książkę „Zasady społeczne projektowania osiedli mieszkaniowych”. W roku 2011 Stowarzyszenie Żoliborzan ufundowało Nagrodę im. Barbary i Stanisława Brukalskich dla najlepszej inwestycji budowlanej Żoliborza.

UDOSTĘPNIJ: