Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Zaha Hadid

(ur. 1950 w Bagdadzie)

Irakijka Zaha Hadid należy do wąskiego grona największych gwiazd współczesnej architektury, zwanych ”starchitektami”. Mianem tym określa się architektów, którzy dzięki swoim projektom i rozgłosowi, jaki im towarzyszy, stali się rozpoznawalni i zyskali status celebrytów. Hadid uważana jest za czołową przedstawicielkę dekonstruktywizmu, obok Franka Gehry’ego. Podobnie jak on projektuje budynki, które wyróżniają się kontrowersyjną formą, wywołują dyskusje, budzą emocje, przyciągają turystów i uwagę mediów. Na ogół są to obiekty publiczne – muzea, dworce, galerie sztuki, ale też wieżowce czy budynki mieszkalne. Zaha Hadid jest pierwszą kobietą uhonorowaną prestiżową Nagrodą Pritzkera (2004), ma na swoim koncie także Nagrodę Miesa van der Rohe (2003) i Nagrodę Stirlinga (2010). Jest znana z tego, że w pracy projektowej nie używa komputera, lecz robi szkice. Od wielu lat mieszka w Londynie, ale dużo podróżuje po świecie. Łączy pracę dydaktyczną z projektowaniem. Obecnie jest profesorem na Uniwersytecie Sztuki Użytkowej w Wiedniu, gościnne wykłada na wielu prestiżowych uczelniach (m.in. Harvard, Yale i Columbia University).

Zahah Hadid ukończyła matematykę na American University w Bejrucie (1968-71), a następnie przeniosła się na Architectural Association School w Londynie (1972-77). Po studiach pracowała dla swoich dawnych wykładowców – Rema Koolhasa i Elii Zenghelisa w Office for Metropolitan Architecture (OMA). W 1997 stała się partnerem w tej pracowni. W 1980 roku założyła własne biuro projektowe w Londynie. Zanim zaczęła tworzyć budynki, przez wiele lat projektowała meble, przedmioty codziennego użytku i wnętrza (m.in,dla marek Alesi, Swarovski, Dupont), a także scenografie (np. trasy koncertowej zespołu Pet Shop Boys). Uznanie przyniosły jej znakomite grafiki projektowe, które miały znaczący wpływ na rozwój postmodernizmu. Przez długi czas bardziej znana była właśnie ze swoich grafik i prac teoretycznych. Choć jej projekty wygrywały międzynarodowe konkursy - tak jak np. The Peck Club w Hongkongu (1983) i Cardiff Bay Opera House w Wielkiej Brytanii (1994) - nie były realizowane. Pierwszy, znaczący budynek jej projektu stanął w 1993 roku. Była to remiza straży pożarnej fabryki Vitra w Weil am Rhein w Niemczech. Po jednej stronie tej żelbetowej budowli o prostych, geometrycznych kształtach, znajduje się pas okien, które wpuszczają do wnętrza dużo naturalnego światła. Ta cecha budynku znalazła nowe zastosowanie - obecnie remiza używana jest jako pawilon wystawienniczy Vitry.

Wśród najważniejszych realizacji architektonicznych Hadid wymienia się m.in. skocznię narciarską Berg Isel w Innsbrucku (2002), Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Cincinnati (2003), fabrykę samochodów BMW koło Lipska (2005), wieżowiec CMA CGM Tower w Marsylii (2010), MAXXI – Narodowe Muzeum Sztuki XXI Wieku w Rzymie (ten projekt przyniósł jej Nagrodę Stirlinga w 2010 roku), budynek Opery w Guangzhou w Chinach (2010), Riverside Museum w Glasgow (2011) oraz kompleks basenów London Aquatics Centre (2011), na którym zostaną rozegrane zawody podczas Olimpiady w Londynie (2012). Dla Warszawy Hadid zaprojektowała 250-metrowy wieżowiec Lilium, który ma stanąć obok hotelu Mariott. Obecnie firma architektki - Zaha Hadid Architects - zatrudnia ponad 350 osób. Siedziba biura znajduje się w Londynie. Wystawy projektów Zahy Hadid pokazywano w najbardziej renomowanych muzeach świata (m.in. MoMA w Nowym Yorku i San Francisco, Muzeum Architektury we Frankfurcie). Hadid jest członkiem wielu znaczących instytucji – np. Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury. Jej nazwisko pojawia się w prestiżowych rankingach (np. wśród 100 najbardziej wpływowych kobiet świata w rankingu Forbes’a)

UDOSTĘPNIJ: