Słownik
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z #1

Architektura organiczna

zwana także bioarchitekturą, to rozwijający się od początku XX wieku po czasy współczesne kierunek postulujący, by architektura nawiązywała do natury i wzorowała się na niej, harmonijnie wpisywała się w krajobraz i była jego częścią, wykorzystywała naturalne materiały budowlane i przyjazne środowisku, energooszczędne rozwiązania. Formy budynków tego nurtu często naśladują kształty żywych organizmów, a zastosowane rozwiązania techniczne mają swoje źródło w świecie przyrody. Przykładem takiej inspiracji jest wieżowiec zaprojektowany przez pracownię Foster & Partners w Londynie - Swiss Re. Według jego twórców to pierwszy prawdziwie ekologiczny wieżowiec na świecie. Budynek „zachowuje się” jak gąbka morska, która pobiera wodę dołem, przepuszcza ją przez swoje ciało wchłaniając zawarty w niej pokarm, a następnie wypuszcza wodę górą. Budynek Fostera zachowuje się podobnie: czerpie powietrze na poziomie parteru i wypuszcza na poziomie dachu, po uprzednim "dotlenieniu" budynku. Takie rozwiązania ogranicza koszty klimatyzacji. Wieżowiec maksymalnie wykorzystuje też naturalne światło.

Koncepcje architektury organicznej w Europie głosili Hugo Häring (1882-1958) i Frank Lloyd Wright (1867-1959), który zaprojektował wiele budynków w tym nurcie. Przykładem takiej realizacji jest dom własny Wrighta w Oak Park w Illinois oraz dom Kaufmanna w Bear Run w Pensylwanii, zwany Domem nad wodospadem (Fallingwater, 1939). W swych projektach do architektury organicznej nawiązywali także: Alvar Aalto, Hans Scharoun, Reima Pietilä, Lucien Kroll, Imre Makoweč i Ralph Erskine oraz Amerykanie Bruce Goff i jego uczniowie Herb Greene i Bart Prince.

Budynki architektury organicznej są swobodnie wpisane w pejzaż i stanowią jego naturalne przedłużenie. Nie ma tu miejsca na nieliczący się z kosztami i surowcami monumentalizm. Architektura organiczna próbuje przywracać równowagę w otoczeniu, zachwianą rozwojem cywilizacji przemysłowej, uwzględnia warunki ekologiczne, stosuje miejscowe materiały miejscowe i korzysta z tradycyjnych rozwiązań budowlanych, znanych na danym terenie od wieków. Budynki często powstają bez projektu, na podstawie rysunku koncepcyjnego. Współpraca architekta, klienta i budowniczego rozwija się na placu budowy. Szczegółowy projekt powstaje tylko po to, by zadośćuczynić urzędom i zdobyć potrzebne zezwolenia. W tym znaczeniu architektura organiczna nie jest stylem, lecz raczej sposobem myślenia i postrzegania świata przez pryzmat natury.

Choć architektura organiczna dotąd rozwijała się w cieniu głównych nurtów i stylu międzynarodowego, projektanci coraz częściej sięgają po rozwiązania występujące w przyrodzie. Nawiązujące do jej kształtów formy nadają budynkom użyteczności publicznej, kościołom, teatrom i innym miejscom związanym z kulturą i sztuką. Do rozwoju nurtu przyczynia się postęp w naukach takich jak akustyka i materiałoznawstwo. Coraz swobodniej stosowane krzywizny pozwalają na odtwarzanie form występujących w naturze.

UDOSTĘPNIJ: