Słownik pojęć z zakresu architektury, sylwetki architektów

Frank Gehry

(ur. 1929 w Toronto)

Czołowy przedstawiciel dekonstruktywizmu, zaliczany do wąskiego grona tzw. „starchitect”, czyli architektów-celebrytów. Obecnie, obok Zahy Hadid, najbardziej wzięty projektant budynków, które mają przykuwać uwagę kontrowersyjną formą, przyciągać turystów, budzić emocje i zainteresowanie mediów. W projektach Gehry’ego funkcjonalność jest mało ważna, liczy się przede wszystkim forma, często przypominająca raczej rzeźbę niż budynek. Frank Gehry urodził się 28 lutego 1929 roku w rodzinie polskich Żydów, w Toronto. Przeniósł się do Kalifornii i w 1954 ukończył studia na Wydziale Architektury University of Southern California w Los Angeles, a następnie przez rok studiował urbanistykę na Harvard Graduate School of Design. W 1962 roku założył własne biuro architektoniczne w Los Angeles. Przez ładnych kilka lat projektował głównie „do szuflady”, jak wielu jego kolegów po fachu, którzy śmiało eksperymentowali z formą i materiałami, ale nie znajdowali ani zrozumienia, ani inwestorów dla swoich projektów. Przełomem w karierze Gehry’ego okazał się projekt jego własnego domu w Santa Monica (1978). Od tego czasu architekt zaczął dostawać poważne zamówienia i umacniać swoją pozycję. Obecnie wiele jego budynków, wliczając w to wspomniany już dom, ma status atrakcji turystycznych. Z tego względu liczne instytucje, muzea, korporacje i miasta zabiegają o to, by dla nich projektował. Budynki Gehry'ego można określić mianem kolażu złożonego z wielu pozornie niepasujących do siebie brył o powierzchni wykonanej z różnych materiałów, takich jak tytan, beton, kamień, siatka druciana. Gehry lubuje się w niekonwencjonalnych zestawieniach barw. Jego architektura świadomie wywołuje szok estetyczny poprzez kontrast z tradycyjną przestrzenią miejską. Charakterystyczne dla niej są silnie przechylone ściany i pofalowane płaszczyzny. W 1989 roku Gehry został uhonorowany Nagrodą Pritzkera, określaną mianem Nobla w dziedzinie architektury. Do najbardziej znanych jego realizacji należą: Vitra Design Museum w Weil am Rhein (1989), American Center w Paryżu (1994), Frederick Weisman Museum of Art w Minneapolis (1993), Tańczący dom w Pradze (1995), Muzeum Guggenheima w Bilbao (1997), Experience Music Project w Seattle (2000), Wieżowiec Gehry Tower w Hanowerze (2000-2001), budynki w dzielnicy portowej Dusseldorfu, Richard B. Fisher Center for the Performing Arts (2003) w Hudson Valley i Walt Disney Concert Hall w Los Angeles (2003).