Artukuły
Polskie dizajnerki
Tagi: design, projektant, wzornictwo
Historia i dzień dzisiejszy polskiego wzornictwa pełne są niezwykle utalentowanych i zaangażowanych kobiet, zabiegających o zmianę wyglądu naszego otoczenia i gustu rodaków. Wbrew niesprzyjającym okolicznościom tworzyły one i promowały nowe projekty w ponurym okresie okupacji i w zgrzebnych czasach Polski Ludowej. Ich następczynie znakomicie radzą sobie teraz, w warunkach drapieżnej gospodarki rynkowej. Dzięki nim polski design, jeszcze do niedawna za granicą niemal nieznany, staje się rozpoznawalny i ceniony. Sylwetki dwudziestu Polek, zajmujących się zawodowo projektowaniem i wzornictwem przemysłowym, przedstawia pierwszy wyprodukowany przez telewizję Domo film dokumentalny pt. Dizajnerki.
W 2008 roku po raz pierwszy w historii polscy projektanci zostali uhonorowani prestiżową nagrodą Red Dot Design Award, zwaną Oscarem designu. Otrzymało ją studio Moho za dywan mohohej!Dia. Ten okrągły, przypominający ludową wycinankę dywan ze spilśnionej wełny w niedługim czasie zrobił oszałamiającą karierę, stając się ikoną współczesnego polskiego designu. Wszystko zaczęło się w 2004 roku, kiedy Magda Lubińska i Michał Biernacki założyli studio projektowe Moho. Skupili się na szukaniu nowych kierunków w kreacji dywanów, z wykorzystaniem starych, tradycyjnych technik. Odnowili nieco już zapomnianą polską metodę tkania na krosnach sukna z grubej przędzy wełnianej, a następnie spilśniania go. Projektując wzory, inspiracji szukali w sztuce ludowej. Okazało się to strzałem w dziesiątkę. Już w 2005 roku dywan mohohej!Dia wygrał w kategorii „Produkt” w konkursie Śląska Rzecz, organizowanym przez Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie. Rok później Donna Karan, Sir Norman Foster i Mario Testino zasiadający w jury konkursu Wallpaper*Design Award przyznali mohohej!Dia nagrodę The Best Textile 2005. Międzynarodową pozycję Moho ugruntowała Red Dot Design Award. Obecnie renomowane galerie i muzea sztuki nowoczesnej mają w swoich zbiorach kolekcje Moho.
Umiejętność czerpania z rodzimej sztuki ludowej i zgrabnego łączenia jej z nowoczesnym designem to jedna z cech charakterystycznych dla polskich projektantek i naszego wzornictwa. Doskonałym tego przykładem są projekty Anny Kotowicz-Puszkarewicz, która od 2006 roku wraz z mężem prowadzi studio projektowe AZE DESIGN. Młodzi projektanci mieszkają i pracują na Podlasiu, czerpiąc inspiracje z miejscowych klimatów. W swoich projektach odwołują się do dawnych, zanikających dziś technik rękodzielniczych. Szukają najprostszych rozwiązań, ale proponują też refleksję nad przedmiotem, jego funkcją i pochodzeniem. Mają na swoim koncie wiele wystaw i nagród. W 2007 roku zdobyli pierwsze miejsce w konkursie Prodeco, organizowanym przez magazyn „Elle Decoration". Przygotowywali projekty dla takich firm jak Italvelluti, Agnelli, LEE Jeans i Pathways. O tym, że polscy projektanci potrafią czerpać z własnego folkloru w sposób zrozumiały i ciekawy także dla zagranicznego odbiorcy, świadczyła popularność wystawy „Polska Folk”, którą pokazano we wrześniu 2009 roku w ramach London Design Festival. Wystawa gromadziła prace inspirowane polską sztuką ludową, odnoszące się do niej w twórczy, odkrywczy, często żartobliwy sposób. Projektanci pokazali, że umiejętnie posługują się tradycyjnymi materiałami, takimi jak surowe drewno, len i filc. Udowodnili, że dawne motywy sztuki zdobniczej nadają polskiemu wzornictwu unikalny charakter, sprawiają, że ma ono wyrazistą tożsamość, pozostając jednocześnie w głównym nurcie designu europejskiego. I że koronkom, pasiakom, zapaskom i wycinankom można nadać nową, atrakcyjną formę. Według Agnieszki Jacobson-Cieleckiej, kuratorki wystawy, powrót do korzeni i tradycyjnych technik wytwarzania jest silnym trendem w ostatniej dekadzie nie tylko w Polsce, ale w całej Europie. Świadczy o potrzebie poszukiwania własnej tożsamości, chęci powrotu do lokalności i regionalności w dobie globalizacji. Na „Polska Folk” pokazano wiele prac młodych projektantek, m.in. Joanny Rusin, Agnieszki Czop, Agnieszki Lasoty, Anny Kotowicz-Puszkarewicz z Aze Design i Agaty Kulik-Pomorskiej z Malafora.
