Artukuły

Wielki Paryż

"Macie absolutną swobodę snucia marzeń i środki na ich realizację" - powiedział Nicolas Sarkozy na spotkaniu z 10 architektami, którzy zostali zaproszeni do udziału w projekcie "Grand Paris" w 2008 roku. O tym, jak wyglądała ich praca i co z niej wynikło, opowiada prezentowany na antenie Domo film dokumentalny Wielki Paryż.

Hasło "Wielki Paryż" Francuzi usłyszeli po raz pierwszy w połowie XIX wieku. Cesarz Napoleon III, zainspirowany zmianami, jakie zobaczył w Londynie, zarządził gruntowną przebudowę stolicy Francji. Na jego polecenie wyburzono większość ciasnej, średniowiecznej zabudowy centralnych dzielnic, zbudowano dwa nowe wodociągi i 340 km sieci kanalizacyjnej, uporządkowano miejskie instalacje gazowe, założono skwery, ogrody i parki (m.in. słynny dziś Lasek Buloński i Lasek Vincennes). Zakrojone na ogromną skalę prace, których większość przeprowadzono w latach 1852-1870, nadzorował prefekt miasta Georges Haussmann. Dlatego przebudowa ta nazywana jest Haussmannowską – lub wielką. Cesarz i prefekt nadali Paryżowi wygląd i charakter, który miasto zachowało do dziś. Szerokie bulwary (m.in. Saint Germain, Sewastopol, Saint Michel, Rue de Rivoli), place (Trocadero, République), dworce (Lyoński i Północny), mosty (Alma, Austerlitz, Invalides), oraz eklektyczne kamienice i majestatyczne gmachy publiczne (Opéra Garnier, Teatr Châtelet) są wizytówką Paryża. Napoleon III wysoko ustawił poprzeczkę swoim następcom, którzy również mieli ambicje zmieniania stolicy.

Po II wojnie światowej każdy z prezydentów chciał zostawić w mieście swój ślad. Georges Pompidou zbudował centrum sztuki współczesnej – Centre Pompidou, Jacques Chirac - Musée du Quai Branly, François Mitterrand rozpoczął budowę dzielnicy La Défense (z nowym Łukiem Triumfalnym zaprojektowanym przez Paula Andre), ustawił na dziedzińcu Luwru szklaną piramidę, wyłożył pieniądze na Bibliotekę Narodową, Centrum Świata Arabskiego i Operę Bastille. Wizja obecnego prezydenta sięga dalej. Nicolas Sarkozy chce wprowadzić w życie długofalowy plan przebudowy Paryża, który ma być zrealizowany do 2030 roku. Stolica Francji ma się stać metropolią opartą na zasadach zrównoważonego rozwoju, przyjazną mieszkańcom, turystom i inwestorom. Dlatego w 2008 roku zaproponował współpracę 10 renomowanym pracowniom architektonicznym, aby przygotowały stosowne plany. Wśród zaproszonych znaleźli się trzej laureaci prestiżowej nagrody Pritzkera, uważanej za Nobla w dziedzinie architektury: Brytyjczyk Richard Rogers (wraz z Renzo Piano zaprojektował Centre Pompidou) oraz Francuzi Jean Nouvel (Musée du Quai Branly i Centrum Świata Arabskiego w Paryżu) i Christian de Portzamparc (Cité de la Musique w Paryżu). Swoje wizje miasta na miarę XXI wieku przedstawili też: Mike Davies, Yves Lion, Djamel Klouche, Antoine Grumbach, Paola Vigano i Bernard Secchi, Finn Geipel, Roland Castro i Winy Maas.